ιαπωνία

Η δυσκολία να αποχωριστείς την ατμόσφαιρα μιας ταινίας/ενός βιβλίου μετά το τέλος του, η επιθυμία να παραμείνεις κι άλλο κοντά στους πρωταγωνιστές, στις ζωές τους, στα τοπία του. Να γινόταν να είχε γράψει κι άλλα, να ήταν σειρά, να είχε συνέχεια. Κι ας είναι αυτό ακριβώς το θέμα της ταινίας/βιβλίου: Ότι μέσα στην ησυχία της ζωής μας ερχόμαστε σε επαφή με ανθρώπους, ανοίγουν παρενθέσεις, η ζωή μας/ο τρόπος που σκεφτόμαστε παίρνει κάποιον δρόμο, και μετά αυτό τελειώνει και πάμε παρακάτω.

Μέσα σε έξι μήνες κατά μέσο όρο,  μάλλον, το παίρνεις απόφαση.

Δεν μου αρέσουν οι αλλαγές, δεν μου αρέσει να αλλάζω σπίτια, μαξιλάρια, διαδρομές. Όλες οι αλλαγές που έγιναν στην ζωή μου, που καμιά τους δεν ήταν τραγική, και που όπως φάνηκε εκ των υστέρων ήταν όλες τους για πολύ καλό, όλες τους όμως ήταν δύσκολες. Σαν να ξεριζώνονταν οι ρίζες μου και δεν μπορούσα να πάρω ανάσα.

Στην ταινία I Wish, του Kore Eda, δυο αδέλφια προσπαθούν να συγκρατήσουν τους δεσμούς της οικογένειάς, μιας οικογένειας που υπήρξε τετραμελής για 12 χρόνια. Τώρα βρίσκονται ο ένας με την μαμά, ο άλλος με τον μπαμπά, σε διαφορετικές πόλεις, με νέους φίλους. Προσπαθούν να κρατηθούν κοντά με την επικοινωνία με το κινητό. Και με την δύναμη της επιθυμίας τους.
Όταν τελικά, μετά από έξι μήνες, συναντιούνται, εκείνη η σκηνή όπου ακουμπούν πλάτη με πλάτη αλλά κοιτούν ο καθένας προς την άλλη μεριά... Νιώθεις, ξέρεις, ότι το παρελθόν πάντα θα τους ενώνει αλλά ταυτόχρονα έχει περάσει πια πίσω τους, είναι παρελθόν, οι ματιές του είναι ήδη αλλού, οι ευχές τους αφορούν τον κόσμο, τη ζωή, το μέλλον, κι όχι την οικογένειά τους.

παραλήρημα για την Αθήνα, που συχνά επαναλαμβάνεται

Η Αθήνα είναι γεμάτη χάλια σημεία, γωνίες, μπαλκόνια. Ρημαγμένα υπέροχα κτήρια, βρώμικες πολυκατοικίες, αλουμίνια, τσακισμένες τέντες. Χάλια, χάλια, γωνίες γεμάτιες φρίκη και μιζέρια. Η Αθήνα είναι υπέροχη. Όποτε την διασχίζω με το αυτοκίνητο γεμίζει η καρδιά μου αγάπη, σαν δώρο από το πουθενά. Από τους Αμπελόκηπους μέχρι το Ίλιον, μέσω Αλεξάνδρας, Πατησίων, Ιουλιανού, Σεπολίων. Παρατηρώ τους ανθρώπου που περπατάνε, που οδηγάνε, τις πολυκατοικίες, τα στενά. Τον ουρανό. Τα σύννεφα που τρέχουν.
Το ομορφότερο κομμάτι της ζωής μου το ζω στην Αθήνα.

στην ακροθαλασσιά

Όταν πηγαίνουμε με την Σταυρούλα σε εκθέσεις ζωγραφικής, το καλύτερό μας  είναι ότι ανακαλύπτουμε ζωγράφους που μας αρέσουν πάρα πολύ και οι οποίοι μας είναι άγνωστοι μέχρι τότε.
Αυτοί δεν είναι οι πίνακες που είδαμε στην έκθεση της Συλλογής Αβέρωφ στο μουσείο Θεοχαράκη. Είναι όμως οι ζωγράφοι που ξεχωρίσαμε.

Σκαρβέλης Σπυρίδων (1868-1942)

Περικλής Πανταζής (1849-1884)

Θωμόπουλος Επαμεινώνδας (1878-1976)

Ιθακήσιος Βασίλης (1889-1977)

Ορέστης Κανέλλης (1910-1979)

Άγγελος Γιαλλινάς (1857-1939)

οδός Αναπαύσεως

Σταθμός μετρό Ανθούπολη.

η Ρώμη...

...λες και δεν πέρασε μια μέρα από το Caro Diario.

Αν σ'αρέσει η Ρώμη, αν σ'αρέσουν οι ταινίες του Γούντυ Άλεν, αν σ'αρέσουν τα ιταλικά χρώματα-το κίτρινο και το κόκκινο της ώχρας και ο δυνατός ήλιος.

Αν θέλεις να δεις ένα ακόμη ρεσιταλ του υπέροχου Μπενίνι κι ένα κλασσικό σενάριο Γούντυ Άλλεν.

Μην χάσεις την ταινία.

το μερίδιο των αγγέλων

Όταν ο Ken Loach κάνει νεα ταινία, τρέχουμε.

(Μετά που είδαμε το Γη κι Ελευθερία, γύρω στο '96 θα ήτανε, πήγαμε για σουτζουκάκια στις Σαράντα Εκκλησιές, σε ένα ταβερνάκι, σε μια φριχτή ανηφόρα που μετά φοβόμουν το πώς θα την κατέβουμε...
Τέλος πάντων. Έλεγα ότι, γελούσαμε νευρικά επι χρόνια για το πώς μετά από μια τέτοια ταινία είχαμε το θράσσος -και την όρεξη- να πάμε για σουτζουκάκια. Αλλά μάλλον ήταν από νευρικότητα. Για να εξορκίσουμε το κακό, δηλαδή. Και μαζί -ας το παραδεχτώ- και η αφέλεια, η ελαφρότητα της ηλικίας. Και, όπως και νάχει, ο άνθρωπος οφείλει να επιβιώνει.
Τέλος της παρένθεσης.)

Δεν θα γράψω τίποτα για την ταινία. Μόνο ότι χορταίνεις (όποιου του αρέσει, φυσικά) πράσινο και υγρασία. Και ότι, όπως με μεγάλη μου χαρά ανακάλυψα εκ των υστέρων, η πραγματική ζωή του πρωταγωνιστή είναι πολύ κοντά στον ρόλο του στην ταινία. Και ότι το πρόσωπό του μένει αξέχαστο.

* Το ουίσκι, κατά την απόθήκευσή του στα βαρέλια, χάνει μέσω της εξάτμισης ένα ποσοστό του όγκου του. Αυτό, στον κόσμο των γευσιγνωστών ονομάζεται Το μερίδιο των Αγγέλων. Ποίημα δεν είναι;

νυχτερινό τραίνο για Λισαβώνα

Μια μερα πηγαίνοντας στη δουλειά αλλάζεις δρόμο, παίρνεις ένα τραίνο και πηγαίνεις στη Λισσαβώνα. Και αλλάζει ολόκληρη η ζωή σου. Έτσι ξαφνικά.
Αυτό ακούγεται σαν ταινία: ΕΙΝΑΙ ταινία. (Είναι και βιβλίο). Είναι και ένα ποίημα για την πόλη-Λισσαβώνα. Και ένα ποίημα γενικότερα.

βιβλίο

Διάβασα το Συγγενής, της Καρολίνας Μέρμηγκα, χθες το βράδυ. Ολόκληρο. Το άνοιξα για να δω αν με τραβάει για να είναι το επόμενο βιβλίο που θα διαβάσω, και μετά (όταν τελείωσε) έκλεισα το φως (και το πρωί δεν μπορούσα να ξυπνήσω).
Δεν ξέρω να πω αν ήταν ωραίο. Δεν θα το ξαναδιάβαζα. Δεν θα το χάριζα σε κάποιον. Με εκνευρίζει (κάπως) το θέμα του. Αλλά αυτό το (τόσο, τόσο σπάνιο) να μην μπορώ να το αφήσω από τα χέρια μου; Τι να πω; Αυτό και μόνο κάνει το τελικό αποτέλεσμα απολύτως θετικό.

* Ο πίνακας: Heather Horton: Storm Over Wesleyville

ποίημα

Whoever wishes to,
May sit in meditation
With eyes closed
To know if the world is true or false.
I, meanwhile,
Shall sit with hungry eyes,
To see the world
While the light lasts.

Ποίημα του Rabindranath Tagor γραμμένο το 1896.

*  crochet bookmark

blancanieves

Η Χιονάτη στα 1920, στη Σεβίλλη: κόρη ταυρομάχου, χορεύει φλαμένκο... Η ταινία ασπρόμαυρη και μη-ομιλούσα: μόνο με μουσική κι εκείνα τα παραθυράκια με τα μπιχλιμπίδια που πλαισιώνουν τα λιγοστά λόγια που δείχνουν τι λένε τα κινούμενα χείλη των ηθοποιών. Μια θαυμάσια διασκευή, μια αισθητική απόλαυση, μια υπέροχη-υπέροχη Σεβίλλη. Μια ταινία αναπάντεχη, που πέρασε από δίπλα μας αθόρυβα.

ποίημα

Ας γίνει το σώμα μου σκόνη στο μονοπάτι όπου βαδίζει ο Κύριός μου.
Ας γίνει ο καθρέφτης που περιέχει το προσωπό του.
Μακάρι η διαφορά ανάμεσα στην απομάκρυνση και τον θάνατο να τελειώσει. Κι ο θάνατος να με ενώσει μαζί του.

Ας γίνει το σώμα μου νερό στη δεξαμενή όπου λούζεται.
Ας γίνει το αεράκι που δροσίζει το κορμί του.
Μακάρι το σώμα μου να τον αγκαλιάσει όπως ο ουρανός αγκαλιάζει, όπου αυτό κι αν περιπλανιέται, ένα σύννεφο μπλε.


* Από την Gita Govinda, το "Ποίημα των Ποιημάτων" των Ινδών, την ιστορία αγάπης του θεού Κρίσνα και της Ράντα. Εδώ η Ράντα, χωρισμένη από τον Κρίσνα, εύχεται να διαλυόταν το σώμα της στα πέντε στοιχεία ώστε να βρίσκεται κοντά του.

αυγή

~ Childe Hassam (Geraniums 1888-89)

η επιφάνεια των πραγμάτων

"In my room, the world is beyond my understanding;
But when I walk I see that it consists of three or four
hills and a cloud."

~ Wallace Stevens, from “Of the Surface of Things"

ρυθμίσεις

Βλέπω οτι στα γηρατειά μου δεν κοιμάμαι τόσο καλά και έχω αποκτήσει το λυπηρό συνήθειο να διαβάζω μέχρι πολύ αργά τη νύχτα. Η βιβλιοθήκη, την οποία τόσο ευγενικά μου διαθέσατε κατά τη διάρκεια της παραμονής μου εδώ, αποδίδει εύσημα στο κομψό γούστο σας. Μελέτησα την έξοχη συλλογή των χειρογράφων σας και η θέα από το βορινό παράθυρο, όπου φαίνεται η επταόροφη παγόδα στο φόντο μακρινών βουνών, ειναι πράγματι γοητευτική. Τη ζωγράφισα ήδη δύο φορές. Μία με το φαινόμενο της πολύ πρωινής ομίχλης και μία προσπαθώντας να συλλάβω την αβέβαιη ατμόσφαιρα του λυκόφωτος. Την εικόνα ενός μοναχικού ιστού υπό το σεληνόφως, τους ήχους της καμπάνας του ναού... Αναρωτιέμαι μερικές φορές το αν όλα αυτά τα πράγματα, σε τελική ανάλυση, είναι πιο σημαντικά από όλες αυτές τις πολυπλοκότητες της υπηρεσιακής ζωής. 

~ Διάσημες υποθέσεις του Δικαστή Τι - Μια αυθεντική κινέζικη αστυνομική ιστορία του 18ου αιώνα, μεταφρασμένη από τα κινέζικα στα αγγλικά, με πρόλογο, υστερόγραφο και σημειώσεις, από τον Robert van Gulik

~ o πίνακας είναι από το chinese-art

τα φώτα που τρεμοσβήνουν

η ταινία, το ποίημα

ένας άνθρωπος που είχε μάθει να περιμένει μοναχός του μέσα στη νύχτα

Όλα αυτά, και προπάντων η βαθιά του αφοσίωση να δίνεται στους άλλους, εγκαταλείποντας τους σκοπούς του, άγγιξαν βαθύτατα και τον Κόντογλου. Και, ύστερα από χρόνια, στον πρόλογο της "Βασάντας" του θα γράψει για το φίλο του:

Δεν πέρασε από πάνω μου είτε χαρά, είτε θλίψη, είτε ελπίδα ανάπαψης κι από τα δυό αυτά βάσανα, δίχως να αιστανθώ, στο καθετί απ'αυτά, να σταλάζει μέσα μου από τη γλυκιά θύμησή Σου ένα άρωμα ευτυχίας του παραδείσου. Και δεν είναι κανένα πράμα μέσα στη  αρμονική μουσική του Παντός που να με κάνει ν'αγαπώ τον αγαθό Θεό, όσο η ευγνωμοσύνη μου γιατί Σ' έστειλε σε μένα. Μια μυρουδιά από άγρια, δροσερά λουλούδια μ'ευφραίνει αδιάκοπα. Ο κάθε καιρός που θα φυσήσει, μου την φέρνει απάνω στα φτερά του-να τι είσαι Εσύ για μένα.
Τη νύχτα καθουμαι στο παραθυράκι μου και βλέπω τ'άστρα που αγρυπνούν. Μια ουράνια δροσιά στάζει μέσα μου. Ο νους μου ξεκουράζεται ακουμπώντας σε Σένα. Ακούω το γλυκό χτύπο της καρδιάς Σου από χιλιάδες μίλια. Μου φαίνεται πως κρατώ το ρυθμό του Σύμπαντος.
Όξω από Σένα, δε μού 'γινε ανάγκη η φροντίδα κανενός ανθρώπου. Αυτό δείχνει πως είμαι μια δυνατή ψυχή, μια ψυχή που δε φοβάται να πλανιέται ολομόναχη και δίχως παρηγοριά μέσα σ'ένα έρημο χάος, τέτοιο που είναι αυτός ο κόσμος. Μα να πού η αγάπη αυτή κατάντησε η τροφή της ψυχής μου.

Μέσα στην παληανθρωπιά που μας ζώνει από στεριά κι από θάλασσα, στέκεσαι Εσύ και μου δείχνεις πως δεν χάθηκε ολότελα απ'αυτόν τον κόσμο η ευγένεια. Ένας άνθρωπος, ένας άνθρωπος μονάχα, μπορεί να δείξει πως η φύση μας είναι θεική μέσα σε μια πρόστυχη ανθρωπότητα...

~ Βιογραφία του Στρατή Δούκα από 1895 έως 1936, του Τάσου Κόρφη, εκδόσεις Πρόσπερος

ποίημα

Aν ήμουν νεκρή, και τα κόκκαλά μου σκόρπια

σαν κουπιά ριγμένα στη βαθιά, περιστρεφόμενη γη, 

ή πνιγμένη, και το κρανίο μου σαν τα κοχύλια που βάζεις στ'αυτί 

πάνω στο σκοτεινό κρεββάτι του ωκεανού,

αν ήμουν νεκρή και η καρδιά μου ένα αχυρόστρωμα 

για ένα κόκκινο, κόκκινο τριαντάφυλλο,

ή καμμένη, και το σώμα μου μια χούφτα χαλίκια 

πεταμένα καταπρόσωπο στον ανεμο,

αν ήμουν νεκρή, και τα μάτια μου τυφλά 

στις ρίζες των λουλουδιών, θρηνούσαν για το τίποτα,

στ'ορκίζομαι, η αγάπη σου θα με σήκωνε 

απ'τον τάφο μου, ολοζώντανη,

σαν τον Λάζαρο. Πεινασμένη γι'αυτό, κι αυτό, κι αυτό, 

το ζωντανό φιλί σου.

~ To ποίημα If I Was Dead, της Carol Ann Duffy (Rapture, London: Picador, 2005) το βρήκα στην don't ever read me

μέρες

Κυριακή, 23 Μάρτη (1958) 

Μετά το μεσημερινό, στην Tate Gallery με το μπούσι. Καθαρός και πολύ κρύος καιρός. Κοιτάξαμε Turner. Πρώτη φορά που τον είδα με φρέσκο μάτι, όχι χωρίς συγκίνηση-άλλοτε στα νιάτα μου δεν τον αγαπούσα. Τα μάτια μου κουρασμένα από χτες-ίσως γιαυτό; Βγαίνοντας, κοιτάζοντας τον χειμωνιάτικο ήλιο του Λονδίνου, είδα τι πρωτότυπο μείγμα αυτού του φωτός και του φωτός της Μεσογείου (του ιταλικού) είναι αυτός ο άνθρωπος. 

~ Γιώργος Σεφέρης, Μέρες Ζ'

φτερά και βεντάλιες

Dishcloth. Πώς το λέμε εδώ, έχει άραγε όνομα; Το βαμβακερό πανάκι για να καθαρίζεις τις επιφάνειες τις κουζίνας. Που, άμα έχεις όρεξη να πλέξεις, μέχρι κι αυτό το φτιάχνεις πλεκτό.
Το σχέδιο λέγεται feather and fan.

ο ήλιος της άνοιξης

Η όμορφη, όμορφη Αθήνα. Ποιός μπορεί να πει ότι υπερβάλλω ή ονειροβατώ; Ορίστε, οι φωτογραφίες είναι ότι είδαν (ότι διάλεξαν να δουν, ναι) τα μάτια μου σήμερα το μεσημέρι.
Είναι ο ήλιος της άνοιξης που κάνει τις σκιές δυνατές. Είναι η αντίθεση με την Ιερά Οδό που κάνει τα δίπλα στενά να φαίνονται παράδεισος ησυχίας σε σύγκριση μαζί της. Είναι κι αυτά τα ακροκέραμα στις στέγες, παλιά ή καινούργια, που δεν υπήρχαν στα σπίτια της Θεσσαλονίκης κι έτσι έχουν δια παντός συνδεθεί στο μυαλό μου με την Αθήνα. Με μια ζωή άλλη, από την αρχή.