Σήμερα χρησιμοποίησα για πρώτη φορά την ανανεωμένη ισλανδική τραπεζική κάρτα μου καθώς η προηγούμενη, που είχε εκδοθεί πριν πέντε χρόνια, έληξε χθες.

Βρήκα επίσης τρία βιβλία στο «πάρτε ό,τι θέλετε» ράφι, στην είσοδο της δανειστικής βιβλιοθήκης.

Πίνω καφέ σε ένα ημι-άδειο εμπορικό κέντρο όπου λόγω μιας πρόσφατης  πυρκαγιάς τα μισά καταστήματα ανακαινίζονται και τα υπόλοιπα, όσα είναι ανοιχτά, έχουν 30-50% έκπτωση σε όλα τα προϊόντα τους (σημασμένα ένα προς ένα με ταμπελίτσα, όλα) ενώ εμένα οι τιμές μου φαίνονται ίδιες με πριν, ίσως και λίγο ανεβασμένες.

Μια φωτογραφία από το ηλιόλουστο (αυτές τις μέρες) και δροσερό (11 βαθμοί Κελσίου) Ρέικιαβικ 🍒

Ο Κλείτος Κύρου ήταν για χρόνια διευθυντικό στέλεχος της Τραπέζης Πίστεως (μετέπειτα Alpha Bank) όπου έφαγα τα νιάτα μου-και τη ζωή μου όλη, θα μπορούσα να πω. Στην εποχή προ ίντερνετ αυτή η πληροφορία ήταν κάτι σαν φήμη που δεν μπορούσα να επιβεβαιώσω. Αλλά ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα πληροφορία, ήταν σαν να βλέπω ένα παράδοξο, κάτι που δεν χωράει στο μυαλό μου, σαν να βλέπω κάτι που δεν γίνεται, να γίνεται! 🙃 

Όταν λοιπόν (πολύ πρόσφατα) έμαθα για την ύπαρξη αυτού του βιβλίου, το αναζήτησα.

Είναι ένα βιβλίο χαμηλών τόνων, καλογραμμένο και ενδιαφέρον-ειδικά αν κάποιος ενδιαφέρεται για την καθημερινότητα στην Θεσσαλονίκη από τις αρχές του 20ου αιώνα και σχεδόν μέχρι το τέλος του-κι ας αφορά μια κοινωνική τάξη κατά πολύ ανώτερη από αυτή της πλειονότητας των κατοίκων της πόλης (και της δικής μου οικογένειας).

Πώς κατέληξαν αυτά εδώ, δεν ξέρω. Σε ένα παζάρι στο Ρέικιαβικ.

Να τα έφερε κανένας ναυτικός που πέρασε απ’ την Ελλάδα; Κανενας Ισλανδός που πήγε στην Πλάκα και ξετρελλάθηκε; Ή να ξέμειναν από τη διακόσμηση κάποιου ελληνικού σπιτιού εδώ;

Πωλούνται 35 ευρώ το ένα~

Nína Tryggvadóttir (1913-1968)

 

Georg Guðni Hauksson

Sigríður Oddný Jónsdóttir (Sjoddý)

 

Ásmundur Sveinsson και ο προφήτης του καιρού

 

Αυτό το γλυπτό λέγεται Veðurspámaðurinn (1934): ο άνθρωπος που (κοιτάζει έξω και προσπαθεί να) προβλέπει τον καιρό. Είναι ένα θέμα που περιγράφει τέλεια την Ισλανδία: ο καιρός είναι δύσκολος γιατί αλλάζει συνέχεια και γρήγορα. Λέγεται οτι αν δεν σου αρέσει ο καιρός στην Ισλανδία, περίμενε πέντε λεπτά (και θα αλλάξει): τώρα (μεσημέρι) που γράφω έχει δυνατό ήλιο και γαλανό ουρανό ενώ το πρωί χιόνισε και φυσούσε δυνατά. Στα μαθήματα ισλανδικών υπάρχει ειδικο κεφάλαιο: συζητώντας για τον καιρό.

Πίσω από το άγαλμα είναι το μουσείο Ásmundasafn το οποίο ήταν σπίτι και εργαστήριό του γλύπτη Ásmundur Sveinsson. Ήταν εκτός Ρέικιαβικ, μέσα στα χωράφια, όταν το έχτισε ενώ τώρα είναι 3 χιλιόμετρα-μια όμορφη βόλτα με τα πόδια από το κέντρο. 

Είναι ένας από τους πιο διάσημους καλλιτέχνες της χώρας ο Ásmundur Sveinsson. Γλυπτά του σε μεγάλο μέγεθος υπάρχουν σε διάφορα σημεία του Ρέικιαβικ και σε όλη τη χώρα. Όταν επισκέφθηκα το μουσείο, μια μέρα εν μέσω κόβιντ, χωρίς τουρίστες ή άλλους επισκέπτες, ο υπάλληλος με ξενάγησε και μου είπε το καταπληκτικό: μέσα στο μουσείο υπάρχουν τα γλυπτά στο μέγεθος που τα έφτιαξε αλλά υπάρχουν σε μικρό μέγεθος στο πωλητήριο-για τα σπίτια των αγοραστών, σε μεγαλύτερο/μέτριο μέγεθος στον κήπο του μουσείου ή σε δημόσιους χώρους και σε πολύ μεγάλο μέγεθος σε κήπους και σταυροδρόμια σε διάφορους δήμους της χώρας.  

* Veður=weather, καιρός, að spá=προβλέπω, μαντεύω, maður=man, άνδρας, άνθρωπος, -inn=Ο (οριστικό άρθρο/αρσενικό/ονομαστική) 

Sigurður Ben Jóhannsson

https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1550398/

https://www.facebook.com/people/Sigur%C3%B0ur-Ben-J%C3%B3hannsson/100001037232175

Pálmi Örn Guðmundsson (1949-1992)

Οι φωτογραφίες είναι από την Εθνική Πινακοθήκη της Ισλανδίας https://safneign.listasafnreykjavikur.is/hofundur/323

The Angel and the Horse, 2009, etching and aquatint on paper, by Karólína Lárusdóttir. Photograph: By courtesy of the estate of Karólína Lárusdóttir https://www.theguardian.com/artanddesign/2019/apr/14/karolina-larusdottir-obituary

~ Αρχεία του Βορρά, της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ

Όσο περισσότερο γερνάω η ίδια, τόσο διαπιστώνω πως η παιδική ηλικία και τα γεράματα δεν συγκλίνουνε μόνο, αλλά είναι επιπλέον οι δυο πιο βαθιές καταστάσεις που μας έχει δοθεί να ζήσουμε. Η ουσία ενός πλάσματος παίρνει την οντότητά της σ' αυτές, πριν ή μετά από τις προσπάθειες, τις βλέψεις, τις φιλοδοξίες της ζωής. Το λείο πρόσωπο του παιδιού Μισέλ και το δουλεμένο πρόσωπο του γέρου Μισέλ μοιάζουν, πράγμα που δεν συνέβαινε απαραίτητα με τα ενδιάμεσα πρόσωπα της νεότητας και της ωριμότητας. Τα μάτια του παιδιού κι εκείνα του γέροντα κοιτάζουν με την ήρεμη εμπιστοσύνη εκείνου που δεν έχει μπει ακόμα στη μασκαράτα, ή που έχει βγει απ΄αυτήν. Και όλο το ανάμεσά τους διάστημα μοιάζει με μια μάταιη φουρτούνα, ένα σάλο μέσα στο κενό, ένα ανώφελο χάος από το οποίο αναρωτιόμαστε γιατί ν΄αναγκαζόμαστε να περνάμε.

Τα Αρχεία του Βορρά είναι το δεύτερο από τα τρία βιβλία που με τον γενικό τίτλο Ο Λαβύρινθος του Κόσμου αποτελούν την αυτοβιογραφία της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ.
Στο πρώτο βιβλίο, με τίτλο Ευβλαβικές Αναμνήσεις (δεν το έχω διαβάσει ακόμα) μιλάει για τη μητέρα της Fernade (1872-1903) η οποία πέθανε δέκα μέρες μετά τη γέννηση της Μαργκερίτ, και την οικογένεια από την πλευρά της.
Στο δεύτερο μέρος, τα Αρχεία του Βορρά, αφηγείται την ιστορία της οικογενείας του πατέρα της Michel (1853-1929). Από εκεί είναι το παραπάνω απόσπασμα.
Το τρίτο μέρος Τι; Η Αιωνιότητα, που θα αφορούσε τα χρονια που έζησε η ίδια η Μαργκερίτ (1903-1987), έμεινε ατελείωτο λόγω του θανάτου της στις 17 Δεκεμβρίου 1987.
[Θέλω εδώ να σημειώσω κάτι που είναι προφανές αλλά σχεδόν πάντα το παραβλέπουμε, ότι δεν πρέπει ποτέ να αφήνουμε το καλύτερο ή το σημαντικότερο, τέλος πάντων, για το τέλος, γιατί ορίστε, να, κάτι γίνεται -το αναπόφευκτο- και χάνεται για πάντα η ευκαιρία.]

Σημειώσεις:
- Γεννήθηκε ως Marguerite Antoinette Jeanne Marie Ghislaine Cleenewerck de Crayencour και δημιούργησε η ίδια το ψευδώνυμό της με αναγραμματισμό του Crayencour.
- Το μέρος που έλεγε "σπίτι της" το έφτιαξε στην αμερική-και το λέω αυτό γιατί πέρασε πολύ μεγάλο μέρος της ζωής της ταξιδεύοντας σε κάθε μέρος του κόσμου, ακόμα μέχρι και στα βαθιά της γεράματα. Το σπίτι της λοιπόν είχε το όνομα Petite Plaisance και βρίσκεται στο νησί Mount Desert στο Μαίην. Έζησε εκεί επί 42 χρόνια με την αμερικανίδα σύντροφό της Grace Frick.
- Ήταν η πρώτη γυναίκα που έγινε μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας (το 1980).
- Ήταν φίλη με την Ιωάννα Χατζηνικολή η οποία εξέδωσε (και μετέφρασε) τα βιβλία της στα ελληνικά.
- Το βιβλίο Γράμματα σε φίλους και όχι μόνο (επιστολές της Μ.Γ. σε διάφορους παραλήπτες, κατά τη διάρκεια ολόκληρης της ζωής της) όταν βρέθηκε στα χέρια μου, υπήρξε για μένα ένα είδος αυτοβιογραφίας της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ. Αυτό ήταν που με προέτρεψε να διαβάσω τα βιβλία της και γι' αυτό το λόγο το συστήνω.

~ La part manquante, του Christian Bobin

Στα ελληνικά αυτή η συλλογή διηγημάτων βγήκε με τον τίτλο Η φάλαινα με τα πράσινα μάτια (εκδόσεις Εξάντας 21ος αιώνας).
Δεν μπορώ να είμαι αντικειμενική με τον Κριστιάν Μπομπέν, οτιδήποτε γράφει μου φαίνεται αριστούργημα. Όχι τόσο για τον τρόπο που είναι γραμμένο (εξάλλου έχω διάβάσει μόνο σε μετάφραση όσα βιβλία του υπάρχουν στα ελληνικά-από τρεις διαφορετικούς μεταφραστές) αλλά γι΄αυτά που γράφει: για τις σκέψεις του καθεαυτές, για τον τρόπο που βλέπει τα πάντα-το νόημα της ζωής. Έχω χαρίσει το Αιχμάλωτος του λίκνου (εκδόσεις Χαραμάδα) που ήταν το πρώτο δικό του βιβλίο που διάβασα, αυτό με το οποίο τον γνώρισα και τον αγάπησα (και λίγα λέω) πάνω από 25 φορές, σε φίλους και γνωστούς, περιμένοντας στη συνέχεια την άποψή τους γι΄αυτό. Στο μυαλό μου, η συμφωνία μας πάνω σ΄αυτό το βιβλίο είναι κάτι σαν ένδειξη ότι βλέπουμε το νόημα της ύπαρξής με τον ίδιο τρόπο.
[Ελπίζω να έρθει κάποτε η ώρα να τον διαβάσω στο πρωτότυπο!]

~ H Μαντόνα της Νοτρ-Νταμ, του Alexis Ragougneau

Τι θέλω και κοιτάζω τη βαθμολογία στο goodreads; είπα μετά το διάβασμα του βιβλίου.
Αν "τους" είχα ακόυσει, δεν τα το είχα διαβάσει, και τότε πόσο λάθος, θα είχα χάσει ένα τόσο ωραίο βιβλίο, δυό απολαυστικά απόγεύματα, τη γνωριμία μου με ένα νέο γάλλο συγγραφέα, την επαφή με τη γαλλική αστυνομική λογοτεχνία, ένα βίρτσουαλ ταξίδι στο Παρίσι και στη Νότρ Νταμ και τόσες πληροφορίες για τους τουρίστες και τις διαδικασίες μέσα σ΄αυτή την πιο διάσημη εκκλησία του κόσμου...
Δεν θα είχα ανακαλύψει ότι ένα βιβλίο αστυνομικό μεν αλλά όπου το μυστήριο λύνεται από έναν παππά με προβλήματα υγείας, ένα έκτρωμα ύψους 1,48 και 43 κιλών όπως λέει ο ίδιος για τον εαυτό του, θα μπορούσε όχι απλά να μου κρατήσει το ενδιαφέρον αλλά να με συγκινήσει επιπλέον μέχρι δακρύων για πάνω από δύο φορές.
Έτσι λοιπόν. Ας μη δίνουμε σημασία σ΄ότι βλέπουμε γραμμένο για ένα βιβλίο από δω κι από κει. Γι' αυτό έγραψα κι εγώ τη γνώμη μου και πάω τώρα να την ανεβάσω τώρα στο goodreads μπας και βοηθήσω κανέναν αναποφάσιστο αναγνώστη.

~ Στ΄αμπέλια, του Σταύρου Ζουμπουλάκη

Ένα βιβλίο τόσο απλό που θα μπορούσε να μην έχει γραφτεί, αλλά όμως τόσο εξαιρετικό που, τι καλά που γράφτηκε!
Μέσα στις πρώτες σκέψεις μου ήταν ότι Καλά που γράφτηκε αυτό το βιβλίο και σώθηκαν έτσι λέξεις και συνήθειες και περιγραφή μιας εποχής χαμένης πια για πάντα στο παρελθόν-κάτι σαν ιστορική καταγραφή, σαν παρακαταθήκη.
Κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης σκεφτόμουν Μα τι όμορφα που σκέφτεται αυτός ο άνθρωπος, κάποιος να τον παροτρύνει να γράψει κι άλλα βιβλία, να ακούμε τις σκέψεις του, τον απλό προσγειωμένο και ταυτόχρονα ανυψωτικό για τον αναγνώστη τρόπο που σκέφτεται.
Και στο τέλος έμεινα με κάτι πολύ σπάνιο πια για μένα, την ικανοποίηση ότι πληρώθηκα διαβάζοντας.
Έτσι, να θυμόμαστε τους λόγους για τους οποίους αγαπάμε τα βιβλία.

The Monk of Mokha

Ο Dave Eggers (*) ξεκινάει να παρουσιάζει το νέο βιβλίο του αυτές τις μέρες, με ένα όχημα-με μια κινητή βιβλιοθήκη(!) και η πρώτη παρουσίαση θα γίνει στην είσοδο του Δημαρχείου, σε συνεργασία με την Δημόσια Βιβλιοθήκη, στο Σαν Φρανσίσκο.

Το βιβλίο λέγεται The Monk of Mokha και είναι η αληθινή ιστορία του 24χρονου Alkhanshali που μεγάλωσε στο Tenderloin, την πιο κακόφημη συνοικία του Σαν Φρανσίσκο, και μετά από μια σειρά από περιπέτειες που σχετίζονται με τον εμφύλιο πόλεμο στην χώρα καταγωγής του, την Υεμένη, όπου είχε πάει για να συλλέξει κόκκους καφέ από διάφορες ποικιλίες, ξεκίνησε πρόσφατα τη δική του εταιρία καφέ.

Διαβάστε στο λινκ την ιστορία της γνωριμίας τους και την εξέλιξή της σε βιβλίο.

(*) Ο Dave Eggers είναι συνιδρυτής της οργάνωσης 826 Valencia st., μη κερδοσκοπικής, που βοηθάει παιδιά και εφήβους να έρθουν σε επαφή με την συγγραφή, να γράψουν ιστορίες, ποίηση, οτιδήποτε θα τους βοηθήσει να ανοίξουν ένα νέο παράθυρο στη ζωή τους (και να σωθούν).
Τον γνωρίζουμε κυρίως από τα βιβλία του και από την ταινία Ένα ολόγραμμα για το Βασιλιά-νομίζω όμως ότι το δίκτυο 826 Valencia και η ζωή του, αξίζουν πολύ μεγαλύτερου ενδιαφέροντος.

σύνορα

Πέτρινος τοίχος-μάντρα-περίφραξη-φράχτης,

πρώην εργοστασίο εμαγιέ,

Τζιά.

ακούγοντας την πρωινή ησυχία, Ίλιον, Αύγουστος 2017

Αυτές τις ήσυχες μέρες του Αυγούστου κάθε χρόνο, κάνω ασυναίσθητα, σχεδόν καθημερινά, ανασκόπηση της ζωής μου.

Φέτος παρατήρησα ότι η ανασκόπηση έγινε σε δεκαετίες-έβαλα μάλιστα και τίτλους.

Όχι ότι παίρνω τίποτα αποφάσεις, ούτε λυπάμαι για-ότι-έγινε-έγινε. Όμως το μυαλό μου από μόνο του κάνει στατιστικές, κι αναρωτιέμαι-λίγο όμως, ευτυχώς, όσο ένα χρυσόψαρο, μετά αφήνω όλες τις πολύπλοκες σκέψεις στη μέση-γιατί έτσι κι αλλιώς δεν υπάρχει απάντηση.

κάθε χρόνο και χειρότερα και καλύτερα μαζί

Δίπλα στη μαγευτική Θηβών, κάπου ανάμεσα στις τρύπες που έγιναν πρόσφατα για να βρουν το μέτρο, δύο άσπρες κοτούλες, αμεριμνες. Πώς τα κατάφεραν και το έσκασαν από το κοτέτσι τους, αναρωτιέμαι. Από την άλλη, ποιος δεν θα έψαχνε να βγει από ένα σκονισμένο παράπηγμα όταν βλέπει δίπλα του το δροσερό γρασίδι;
Οι ήσυχες μέρες του Αυγούστου σε ξεγελανε κατά κάποιο τρόπο, σε κάνουν να νομίζεις ότι θα κρατήσουν για πάντα.
Τις άφησα να ζήσουν το όνειρο κι όσο κρατήσει. Καλύτερα έτσι, σκέφτηκα, παρά μια μακριά σκονισμένη ζωή που καταλήγει στο φούρνο με πατάτες.

Crumb (1994)

Ντοκιμαντέρ, βιογραφικό, για τη ζωή του καρτουνίστα Robert Crumb (και της οικογενείας του).

Βλέπω αυτό που έγραψα παραπάνω: σε καμία περίπτωση δεν περιγράφει το πόσο ενδιαφέρον, καλογυρισμένο και σ η μ α ν τ ι κ ό βρήκα αυτό το ντοκιμαντέρ.
Θα το έβαζα κι εγώ οπωσδήποτε στην λίστα μου των 50 Documentaries to See Before You Die.

Επίσης ως προτρεπτικό επιχείρημα μπορεί να λειτουργήσει κι αυτό (από wiki): Despite strong reviews, Crumb was not nominated for the Academy Award for Best Documentary Feature (the nominating committee reportedly stopped watching the film after only twenty minutes).---- Αυτό που έχω να πω είναι ότι ΔΕΝ ΞΕΡΟΥΝ ΤΙ ΕΧΑΣΑΝ!

γίναμε vintage

Είχαμε δυό τέτοια φλυτζάνια κίτρινα: ένα μικρό όπου έπινε για πολλά χρόνια η μαμά μας τον ελληνικό της πρωί-απόγευμα, κι ένα μεγάλο σαν της φωτογραφίας, που επειδή τότε (*) δεν ξέραμε τον καπουτσίνο, είχε καταλήξει θήκη για το σφουγγάρι των πιάτων στην κουζίνα.

Ήταν από τα πρώτα δώρα απορρυπαντικών σε σκόνη-τόσο αξιοπερίεργο αυτό τοτε, όσο αργότερα το ότι στην Τράπεζα δίναμε δώρο με κάθε άνοιγμα λογαριασμού. Ώ καιροί ώ ήθη.

(*) Κάπου ανάμεσα 1972-1976